COVID SAVAŞÇILARI

Gündemin en büyük konusu, tüm dünyanın savaştığı covid-19 konusunda bilgi vermiştim. Bu yazımda ise korona için çalışılan aşı ve insan immün sisteminin bu virüsle nasıl savaştığından bahsedeceğim ama immünite'nin ne olduğunu ve koronaya karşı nasıl savaştığına değinmek istiyorum ilk önce. O zaman başlayalım.


İmmün sistem nedir?


İmmünite Latince “immunitas” dan köken alır. İmmunitas, bağımsız olmak, özgür olmak demektir. İmmunite vücut için yabancı ve zararlı olan her şeyden korunma olarak ifade edilebilir.

İnsan bağışıklık sisteminin o kadar karmaşık olmasına rağmen bu kadar muazzam yaratılması ve kusursuz çalışması insanı dehşete düşürecek cinsten. Çok fazla bilimsel yazmayacağım ama en basite indirgenmiş şekilde anlatayım. İlk olarak dışarıdan bir virüs kaptık diyelim. Vücut buna antijen diyor. Yani kendi hücrelerinden olmayan bir şey vücuda girdi. Direkt alarm sistemi çalışmaya başlıyor. Bu sistem içeriye girenin ne olduğuna bakılmaksızın öldürmeyi hedefliyor. Tabiki de her virüsü öldürmeyi başarsaydı ikinci aşamaya geçemezdi bu virüsler.


Eh geçti diyelim bu virüs bir şekilde ama bağışıklığımız kendini daha yeni gösterecek, yeni silahlarını sunacak yani ikinci savunma hattımızda sıra.. Kazanılmış bağışıklık sisteminin temel hücreleri olan B ve T lenfositler devreye girerler. Böylece oldukça karmaşık olan bir zincir sistemi tetiklenir. Antijen (yabancı madde) varlığını haber alan T hücreleri, diğer savunma hücrelerini bunlara bağlı gelişen birçok biyokimyasal kaskadı tetiklerler. T hücrelerinin alt gruplarından öldürücü T hücreleri antijenleri yok etmeye çalışırken, edinilmiş sistemin bir diğer önemli hücreleri olan B hücreleri de "bağışıklığın akıllı molekülleri" olarak adlandırılan "antikor"ları (immünoglobulinler) sentezlemeye başlarlar. Glikoprotein yapılı bu moleküller, anahtar-kilit uyumu şeklinde özgül antijenlere bağlanarak antijenleri ya etkisiz hale getirirler ya da kompleman sistemi ve diğer savunma hücrelerini harekete geçirerek antijenlerin yok edilmelerini sağlarlar.



İmmün sistemin kahramanları “ANTİKORLAR”


Savunma sisteminde çok önemli bir rolü olan antikorlar (Y şeklindedir ve ağır zincir ve hafif zincir olmak üzere 2 çift protein zincirinden yapılmışlardır.) Ağır ve hafif zincirler üzerinde, değişken (V/variable) ve sabit (C/constant) bölgeler bulunur. Değişken bölge, antijeni tanıyan kısmı oluşturmak üzere özelleşmiştir ve bir çift halinde bulunur. Buradaki aminoasit dizilimlerindeki farklılıklar, farklı antijen bağlanmasına yol açar. Vücudun yapabildiği 100 milyon kadar farklı antikor, az sayıda gen parçası tarafından oluşturulur. Yani bağışıklık sisteminin başarısının temeli, immünoglobulinin (antikor) ağır ve hafif zincirlerindeki değişken bölgelerin, çok çeşitli sayıda üretilebilmesidir.



İmmün plazma yöntemi nedir ve ne değildir?

İmmün sistemde bahsettiğim en önemli kahramanlardan immünoglobulinler yani antikorlar yoğun bakıma alınmış, solunum sıkıntısına girmiş, durumu kötüye giden ve riski yükselmiş hastaları tedavi edici özellik taşımaktadır.

1900'lerin başından bu yana tıp camiasında bilinen ve uygulanan bir yöntem olan immün plazma tedavisi, geçmişte dünyayı etkisi altına alan SARS, MERS ve Ebola gibi salgınlarda da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından uygulanması önerilen bir yöntemdir.

Hastalığı geçirmiş ve sağlığına kavuşmuş olanlarda koronavirüsün bünyeye girmesiyle oluşan bir antikor mevcut. Bu antikor insan plazmasında yani serum denilen kanın sarı sıvı kısmında bulunuyor.



Nasıl uygulanıyor?


Şimdi süreç şu şekilde işliyor. Diyelim ki siz koronavirüs geçirip atlattınız. Ve plazma bağışlamak istiyorsunuz. Öncelikle hastalığın semptomları bittikten sonraki 14 gün bekleyip Türk Kızılayı’na plazma bağışında bulunabilirsiniz. Ama hatırlatmakta fayda var , herhangi bir hepatit, hiv ya da sifiliz gibi hastalıklarınızın bulunmaması şartı ile.


Peki kanımızı verdik nasıl bir süreç oluyor?


Kanınızı verdiğiniz vakit aferez denilen bir cihaz kanınızı, serum ve plazma olarak ayrıştırır. Cihaz, bağışçının kanını küçük miktarlarda alarak ihtiyaç olan bileşeni ayırır ve kanın ilgili bileşeninin dışında kalan tarafını bağışçıya geri verir. İşlem 45 ila 60 dakika sürer. İmmun plazma yöntemi bu şekilde yapılmakta ve büyük oranda fayda alınmaktadır. Buraya kadar okuduysanız esenlikle kalmanızı diliyorum ve en kısa sürede tekrar görüşmek dileğiyle..

Tüm içtenliğimle belirtmeliyim ki bu zor sürecin asıl kahramanları meslektaşlarım. ALLAH , ONLARA SONSUZ GÜÇ KUVVET VERSİN. SAĞLICAKLA...

148 görüntüleme

©2019 by fikirkolektif. Tüm hakları saklıdır.