Evrim 101: Doğal Olmayan Seçilim


Yapay Seçilim Nedir?

Yapay seçilim, evcil hayvanların ve bitkilerin insan kontrolü altında, organizmanın belli özelliklerini bilinçli olarak seçip bu canlılardan döl alınması yöntemiyle yeni bir türün ortaya çıkarılması olarak tanımlanır. İnsanlar yapay seçilim yoluyla hangi genlerin gelecek nesle aktarılacağına ve hangi canlının üretileceğine karar vermiş olur. Örnek vermek gerekirse çiftçi ve yetiştiriciler, bitki ve hayvanlarının özelliklerinde yıllar içinde değişiklikler yapmak için seçilimi kullandılar. Sadece istenen karakterlere sahip bitki ve hayvanların üremesine izin vererek çiftlik hayvanlarının ve tarım bitkilerinin evrimine neden oldular. Yapay seçilim ile elde edilen türlere buğday, arpa, brokoli, kedi, köpek örneklerini gösterebiliriz. Yapay Seçilim Nasıl İşliyor?


Hayvan ve bitkileri seçimli olarak geliştirip üretirken belirli özelliklere sahip ebeveynler seçerek o özellikte yeni canlılar elde etme şansımızı arttırırız. Bir bitki türü için sadece uzun boylu bireyleri üretime katarsak yeni nesilde uzun boy gen varyantı daha bol bulunacaktır. Dolayısıyla sonraki neslin daha uzun boylu olması yüksek bir ihtimaldir. Bunun sebebi ise ebeveynlerinden farklı boy genleri kombinasyonu almış olabileceğidir. Seçilim silsilesi bu şekilde devam ettirildiğinde birkaç nesil sonunda topluluğun giderek daha uzun boylu olduğunu gözlemleriz.


Yapay seçilim sürecinde türler hızlı bir şekilde değişime uğrar. Ancak canlılar yeniden doğaya serbest bırakıldığı takdirde yine aynı hızla atalarının formuna geri dönerek evrimleşirler. Bunun sebebi ise doğal seçilim sürecinin devam etmesidir. Doğal seçilim atalardan gelen genetik özellikleri geri getirir.

Yapay Seçilim Ve Doğal Seçilim


İngiliz doğa bilimci Charles Darwin, Güney Amerika'daki ve Pasifik'teki adalardaki bitkileri, hayvanları ve fosilleri incelemek için beş yıllık bir yolculuğun ardından doğal seçilim fikrini geliştirdi. En çok satan kitabı Türlerin Kökeni Üzerine'de doğal seçilim fikrini insanlığa sundu.


Evrim teorisine göre canlılığın devamı ve çeşitliliği doğal seçilim ile sağlanır. Doğal seçilim, yaşadığı ortama daha iyi adapte olan canlıların hayatta kalabilmesi ve üreyerek neslini devam ettirebilmesi olan evrimsel mekanizmaya denir. Doğal seçilim tamamen çevresel etkenlere bağlı olarak doğanın kendi kendine gerçekleştirdiği bir evrimsel süreçtir.


Çevre hızla değişirse, bazı türler doğal seçilim yoluyla yeterince hızlı adapte olamayabilir. Fosil kayıtlarını inceleyerek, bir zamanlar Dünya'da yaşamış olan organizmaların çoğunun artık neslinin tükendiğini biliyoruz. Dinozorlar buna bir örnektir. İstilacı bir tür, hastalıklı bir organizma, yıkıcı bir çevresel değişim veya oldukça başarılı bir avcı, türlerin yok olmasına katkıda bulunabilir.

Yapay seçilim, yani seçimli üretim ise insanların ilgisi doğrultusunda şekillenir. Darwin yapay seçilim örneği olarak, günümüzün popüler bir hobisi olan güvercin yetiştirme eğlencesine işaret etti. Hangi güvercinlerin hangileriyle çiftleşeceğini seçerek yabani güvercinlerden farklı, süslü tüyleri veya akrobatik uçuşları olan farklı güvercin ırkları yarattılar. Doğal ve yapay seçilimin bu şekilde birbirinden ayrılan yönleri olsa da ikisi de değişim yaratma bakımından ortak paydada buluşurlar.

Yararlandığım kaynaklar: nationalgeographic.com evrimagaci.org

130 görüntüleme

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

©2019 by fikirkolektif. Tüm hakları saklıdır.